Τα αγάλματα και η ιστορία του Άρη Παπαγιάννη

Πριν από λίγες μέρες, ο πρώτος Πρόεδρος της πΓΔΜ Κίρο Γκλιγκόροφ πέθανε πλήρης ημερών, σε ηλικία 95 ετών, στο σπίτι του στα Σκόπια. Ήταν ο πρώτος Πρόεδρος μετά την απόσχιση (και εν συνεχεία ανεξαρτητοποίηση) της πΓΔΜ, από την τότε Γιουγκοσλαβία, ο οποίος χρησιμοποίησε ελληνικά σύμβολα (τον Ήλιο της Βεργίνας, στη σημαία) για το νέο κράτος  και επέβαλε τη συνταγματική ονομασία «Μακεδονία».Ωστόσο, πριν από τρία χρόνια ο Γκλιγκόροφ «άδειασε»  τους εθνικιστές στα Σκόπια και την κυβέρνηση Γκρουέφσκι, δηλώνοντας «είμαστε Σλάβοι και ήρθαμε μετά τον Μέγα Αλέξανδρο στην περιοχή». Για όλα όσα συνέβαιναν στην πατρίδα του, εδώ και μερικά χρόνια, αλλά κυρίως για αυτούς που προσπαθούσαν να πείσουν ότι  οι κάτοικοι αυτής της χώρας είναι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Γκλιγκόροφ έλεγε : «Σοβαροί ιστορικοί γελούν με όλα αυτά που συμβαίνουν στην χώρα μου τα τελευταία χρόνια. Αυτά είναι αστειότητες. Κομμάτι της Ελλάδας είναι σήμερα το μεγαλύτερο τμήμα της γεωγραφικής Μακεδονίας. Ασφαλώς κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το δικαίωμα της Ελλάδας στα εδάφη αυτά και βεβαίως το δικαίωμά της να τα διατηρήσει. Πρέπει όμως να καταλάβει (η Ελλάδα) πώς ζούμε σε μία περιοχή που αποκαλείται Μακεδονία και πιστεύω πως έχουμε και εμείς το δικαίωμα να αυτοαποκαλούμαστε Μακεδόνες, χωρίς αυτό να δημιουργεί πρόβλημα». Αυτή ήταν η πολιτική θέση του πρώτου ηγέτη της γειτονικής χώρας, την οποία την μεταφέρω όπως –ακριβώς- έχει γραφεί στις εφημερίδες. Ίσως, να είναι μια προωθημένη θέση αλλά δεν παύει να είναι μια προσωπική άποψη ενός πολιτικού ηγέτη που άφησε πίσω του την ιστορική παρακαταθήκη της μοναδικής ομόσπονδης δημοκρατίας, που ανεξαρτητοποιήθηκε  χωρίς τον βαρύ φόρο αίματος που πλήρωσαν οι υπόλοιπες δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, στη δεκαετία του΄90. Βέβαια, οι μετέπειτα ηγέτες της πΓΔΜ δεν ακολούθησαν την ίδια πολιτική γραμμή του εκλιπόντος πολιτικού, ενώ συναγωνίσθηκαν εαυτούς και αλλήλους σε εξάρσεις εθνικισμού και σε κατασκευές μνημείων «ιστορικής αναφοράς», με θέμα τη Μακεδονία και τους Μακεδόνες βασιλείς, του 4ου και 3ου π.Χ. αιώνα. Όπως ήταν φυσικό, επί κεφαλής της αυθαίρετης ιστορικής ερμηνείας τοποθέτησαν τις αναφορές σε ονόματα καθαρά ελληνικά, τα οποία έχουν δοθεί σε δρόμους και πλατείες, σε αγάλματα και ανδριάντες, σε βιομηχανίες, ραδιόφωνα, ιδρύματα και προϊόντα. Στα Σκόπια, στη κεντρική πλατεία, ήδη, δεσπόζει ένα υπερμέγεθες άγαλμα  του «Έφιππου Πολεμιστή» (δεν γίνεται άμεση αναφορά στον Μέγα Αλέξανδρο, ωστόσο υπονοείται), ενώ στο Μοναστήρι (Μπίτολα) υπάρχει το άγαλμα του έφιππου «Βασιλιά Φιλίππου», στη  βάση του οποίου αναγράφονται ιστορικά στοιχεία σε τρεις γλώσσες, μεταξύ των οποίων και στα ελληνικά. Μια κεντρική πλατεία της πόλης των Σκοπίων ονομάζεται «Πέλλα», ενώ είναι  προφανής η πρόθεση να δημιουργηθεί ιστορικό υπόβαθρο που να στηρίζει την προέλευση, αλλά με τη σαφή αντίθετη άποψη πολλών διανοουμένων.  Έτσι, λοιπόν, είκοσι χρόνια μετά την  ψήφιση του πρώτου Συντάγματος της πΓΔΜ, παραμένει, ακόμη, σε εκκρεμότητα το θέμα της ονομασίας, τουλάχιστον όσον αφορά την Ελλάδα, αφού, κατά τα φαινόμενα, η γειτονική μας χώρα δεν φαίνεται να προβληματίζεται ιδιαίτερα. Το πώς -και πότε- θα κλείσει η εκκρεμότητα  αυτή, είναι, προς το παρόν, άγνωστο.