Πολλές φορές με τον ένα η τον άλλο τρόπο , πέφτουν στα χέρια μου κάποια βιβλία που άλλα με αφήνουν αδιάφορο και άλλα μου τραβούν τη προσοχή και αργότερα ίσως και να κερδίζουν τον θαυμασμό μου . Πάντοτε ήμουν βιβλιόφιλος και πάντοτε πίστευα ότι ένα καλό βιβλίο είναι ο καλύτερος φίλος . Ωστόσο, τα στατιστικά στοιχεία για το πόσο βιβλιόφιλοι είμαστε οι έλληνες είναι απελπιστικά και δεν θα ήθελα να αναφερθώ με λεπτομέρεια σ ένα , ακόμη, θλιβερό προνόμιο που έχουμε : να είμαστε από τους λιγότερο βιβλιόφιλους λαούς της Ευρώπης. Αντίθετα έχουμε κάποια άλλα ρεκόρ, πολλά από τα οποία δεν θα πρέπει να μας κάνουν ιδιαίτερα υπερήφανους. Πρόσφατα, λοιπόν, είχα τη τύχη και τη χαρά να είμαι αποδέκτης ενός βιβλίου, με ιδιόχειρη αφιέρωση από τον συγγραφέα. Με ένα θέμα που δύσκολα σήμερα τολμούν να γράψουν , ακόμη και έμπειροι και γνωστοί για τις φιλοσοφικές τους τάσεις , συγγραφείς . Πράγματι, το θέμα που διαπραγματεύεται στο πόνημα αυτό ο Μιχάλης Τζανακάκης δεν είναι από τα συνηθισμένα και από τα προσιτά στον απλό αναγνώστη. Με τον περιεκτικό τίτλο «Μερικές εννοιολογικές και φιλοσοφικές απόψεις» και με τον υπότιτλο (που δίνει και το στίγμα του περιεχομένου) , «ου παντός πλειν ες Κόρινθον» (αλληγορικό αρχαιοελληνικό ρητό) ο συγγραφέας κάνει μια βαθιά βουτιά στις αρχαιοελληνικές δοξασίες , ξεκινώντας από τη δημιουργία της ύλης και περνώντας από τις δύσκολες ατραπούς της αναζήτησης της προέλευσης και του προορισμού του ανθρώπου –κατά τη φιλοσοφική άποψη- φθάνει στο θάνατο του σώματος και στην αθανασία της ψυχής , μέσα από το πρίσμα του μελετητή που δεν υπακούει σε γνωστές συνταγές και θεωρίες ,αλλά αναζητά απάντηση σε ερωτήματα που πολλές φορές ίσως θεωρούνται , για τη σύγχρονη κοινωνία μας, «τολμηρά» και «αιρετικά».Όπως και να έχει το πράγμα , το κάθε βιβλίο έχει ένα συγκεκριμένο στόχο: άλλο διασκεδάζει, άλλο προβληματίζει , άλλο βάζει τον αναγνώστη στο πειρασμό να προχωρήσει ακόμη παραπέρα στην αναζήτηση. Εδώ, ο Μιχάλης Τζανακάκης τα συνταίριασε όλα μαζί , σε μια συνταγή γραφής που θυμίζει ιταλική κουζίνα: φαίνεται εύκολη , γίνεται δύσκολη αργότερα , αλλά η τελική γεύση αποζημιώνει. Ο συγγραφέας του βιβλίου, που ασφαλώς , όπως επεσήμανα , δεν ανήκει στους «επαγγελματίες» του είδους, στο ενενηκοστό έτος της ηλικίας του είχε τη δύναμη και την έμπνευση να ασχοληθεί με το γράψιμο και τόλμησε να μπει , κατευθείαν , σε βαθιά νερά. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1915, αλλά έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του στην Έδεσσα , όπου εργάσθηκε στον ΟΣΕ , στο τμήμα μελετών-κατασκευών, ως πολιτικός μηχανικός. Παντρεύτηκε την εδεσσαία Μαρία Βυσούλη, αδελφή των γνωστών γιατρών της οικογένειας Βυσούλη, δηλαδή του Λάμπρου, Νίκου και Παντελή αλλά και της Βασιλικής Νόιτση. Είναι αγωνιστής του αλβανικού μετώπου και της εθνικής αντίστασης. Και τι σύμπτωση! Η εκλεκτή σύζυγος του Μαρία , φαίνεται ότι είχε και αυτή συγγραφικές τάσεις και γιαυτό έβγαλε πρόσφατα ένα μικρό –σε σχήμα και σελίδες_ βιβλίο, με το χαρακτηριστικό τίτλο «θυμάμαι» όπου ξετυλίγει όλο το κουβάρι των αναμνήσεων της παιδικής και εφηβικής της ηλικίας ,ξεκινώντας από τα δύσκολα χρόνια στο Νεστόριο(τόπο καταγωγής της οικογένειας Βυσούλη) πριν από το πόλεμο, στη κατοχή και κατόπιν στον εμφύλιο και φθάνοντας μέχρι το Μαυροβούνι και την Έδεσσα. Διάβασα (χωρίς διακοπή, ένα χειμωνιάτικο πρωινό) τις αναμνήσεις της κύριας Μαρίας Τζανακάκη- Βυσούλη και έζησα νοερά , μέσα από τη ζωντανή πένα της , το παιδικό δράμα και τη δυστυχία στο χωριό, τις εφηβικές πικρές μνήμες της στην Έδεσσα και στον αλευρόμυλο του πατέρα της στο Μαυροβούνι, τη λαχτάρα της δυναμικής μάνας της, της Κατερίνας Βυσούλη, (που πήρε, μετά το χαμό του πατέρα της το διπλό ρόλο , όπως όλες οι χήρες ελληνίδες μάνες), να δει τα παιδιά της ευτυχισμένα . Οι αναμνήσεις σταματούν στα «πέτρινα χρόνια», τότε που η Ελλάδα μετρούσε τις πληγές και προσπαθούσε να σηκωθεί όρθια , στα μέσα της δεκαετίας του '50. Σταματούν ευχάριστα , με το πρώτο της χορό, στη Λέσχη Αξιωματικών Έδεσσας, παραμονή Χριστουγέννων του 1957. ΄Έτσι, όπως σταματούσαν , κάποτε, τις αφηγήσεις τους τα «σινερομάντζα» , τα εικονογραφημένα γυναικεία αισθηματικά περιοδικά , για να εξάπτουν τη φαντασία και τη προσμονή του αναγνωστικού τους κοινού, μέχρι το επόμενο τεύχος. Ελπίζω η σεβαστή συγγραφέας να έχει έτοιμη και την ύλη της συνέχειας του βιβλίου της ,όπου –σίγουρα-θα διαβάσουμε και για τη γνωριμία της με τον Μιχάλη Τζανακάκη, αλλά και για τη δημιουργία μιας μεγάλης οικογένειας με πολλά μέλη (παιδιά και εγγόνια ) σήμερα όλα επιστήμονες, που δεν ξεχνούν , ποτέ, την Έδεσσα.
Υ.Γ
Το καθένα από τα δυο αυτά βιβλία έχει το δικό του ιδιαίτερο νόημα. Το πρώτο με το εξειδικευμένο θέμα και περιεχόμενο ,αποδεικνύει τον πλούτο του συγγραφέα του σε γνώσεις φιλοσοφίας μέσα από την επιστήμη της φυσικής. Το δεύτερο , ευαίσθητο , σαν τη γυναικεία φύση, θυμίζει προσωπικό ημερολόγιο των μαθητικών χρόνων.
Αλλά στην οικογένεια Βυσούλη υπήρξε και ένας άλλος συγγραφέας , ο γιατρός Παντελής Βυσούλης ,για το πολυσχιδές έργο του οποίου θα γράψω σε άλλο σημείωμα
